Van netbewust laden naar netbewust gedrag. Hoe cashback rijders stimuleert om buiten piekuren te laden

Netcongestie oplossen kan niet zonder de EV-rijder

Netbewust laden is geïntroduceerd als maatregel tegen netcongestie, maar het terugschroeven van laadsnelheden tijdens de drukste momenten van het net gaat ten koste van de rijder. Hoe meer de laadervaring wordt beperkt, hoe minder aantrekkelijk elektrisch rijden wordt, en dat ondermijnt juist datgene wat we willen versnellen: de energietransitie.

De meest effectieve manier om flexibiliteit te creëren is door rijders erbij te betrekken en te stimuleren om hun laadmoment te verschuiven naar daluren. Data uit miljoenen laadsessies laat zien dat 67% van het laadvolume verschoven kan worden zonder dat de rijder daar iets van merkt. Daarmee kan de bestaande infrastructuur tot drie keer zoveel laadvolume verwerken, zónder netverzwaring en beperkingen voor de rijder.

Deftpower heeft een model gecreëerd waarin rijders cashback ontvangen voor het leveren van die flexibiliteit, of dat nu gebeurt door te laden buiten piekuren of door het systeem hun laadsessie te laten verplaatsen van piek naar dal. Zonder direct financieel voordeel is er voor rijders geen reden om hun laadgedrag aan te passen. De data laat zien dat dat met cashback wél gebeurt.

Het resultaat: hoe cashback laadgedrag verandert

TotalEnergies heeft, in samenwerking met Deftpower, Off-Peak Rewards geïntroduceerd op meer dan 2.800 laadpunten in Noord-Holland, Utrecht en Flevoland. Met Off-Peak Rewards ontvangen EV-rijders automatisch 4 cent cashback voor elke kWh geladen buiten piekuren.

Slim laden bouwt daarop voort. Rijders die hun vertrektijd en gewenste laadpercentage invoeren, ontvangen een hogere vergoeding omdat het systeem hun laadsessie zoveel mogelijk verplaatst naar de daluren. De bereidheid om deel te nemen is groot wanneer cashback wordt geboden: 65% van de rijders die slim laden gebruiken, heeft het standaard geactiveerd en hoeft niet meer per sessie een vertrektijd op te geven.

De resultaten in 2026 laten zien wat Off-Peak Rewards bij TotalEnergies heeft opgeleverd. Inmiddels is er meer dan €20.000 aan cashback uitgekeerd, verspreid over 33.000 off-peak sessies en ruim 7.000 rijders. Het gebruik van slim laden is meer dan verdubbeld onder rijders die off-peak rewards ontvingen, met ruim 4.000 sessies waarbij rijders hun vertrektijd deelden om hun laadsessie te laten sturen. Een derde daarvan volgde daarbij de door AI voorspelde vertrektijd.

Rijders die voor het eerst cashback ontvingen, laadden daarna 12% vaker tijdens daluren. Actief slim laden verlaagt de piekvraag met 67% ten opzichte van ongestuurd laden, twee keer zoveel als passieve maatregelen zoals netbewust laden. Zonder de rijder blijft een groot deel van de flexibiliteit onbenut; door hen te belonen ontstaat een flexibiliteitspool die actief gestuurd kan worden.

Blijvende verandering in laadgedrag

Cashback ontvangen voor netbewust laden is voor de meeste rijders een nieuw concept, maar zodra ze ermee in aanraking komen, gaan ze ermee aan de slag. De eerste data laten zien dat de adoptie duurzaam is: rijders die slim laden activeren, blijven het gebruiken in plaats van terug te vallen op hun oude patronen. Voor netbeheerders betekent dit een groep deelnemende rijders met laadpatronen die voorspelbaarder worden naarmate zij langer betrokken zijn.

Omdat cashback rechtstreeks aan de rijder wordt uitgekeerd, bereikt het ook leaserijders. Zij vormen 60% van de EV-rijders in Nederland en laden gemiddeld 11 keer per maand, tegenover 6 keer voor particuliere rijders. Zonder cashback heeft deze groep geen financiële prikkel om buiten piekuren te laden. Directe cashback neemt die structurele drempel weg, waarmee dit het eerste laadmodel is dat alle EV-rijders bereikt, particulier én zakelijk.

Slim laden is hoe het net de groei van EV’s bijhoudt

Naarmate het "cashback voor flexibiliteit"-model zich uitbreidt naar meer laadnetwerken in Europa, vormen individuele laadbeslissingen samen één flexibel, stuurbaar vraagprofiel. Precies wat netbeheerders nodig hebben om het net te balanceren terwijl het elektrische wagenpark blijft groeien.

Voor EV-rijders moeten beloningen voor netbewust laden het nieuwe normaal worden. Daarmee krijgt het net een betrouwbare flexibiliteitsbron en ontstaat er een markt die schaalbaar en winstgevend is voor de gehele keten.